Staatsbosbeheer (SBB) is van plan om per 1 januari 2027 te stoppen met het huidige concept van de buitencentra. Deze zeven grote bezoekerscentra ontvangen jaarlijks zo’n 1,3 miljoen bezoekers en vervullen een belangrijke rol als startpunt voor bezoekers van natuurgebieden. SBB gaat nog wel op zoek naar een alternatieve invulling van de centra, waarbij ondernemers een rol kunnen spelen. Het voorgenomen besluit ligt nu voor bij de Ondernemingsraad die uiterlijk 1 oktober 2026 met advies komt.
De sluiting is het gevolg van een budgetbeslissing door SBB, waarbij natuurbeheer voorrang krijgt boven publieksvoorzieningen. Ook andere voorzieningen, die niet kostendekkend geëxploiteerd kunnen worden, staan op de nominatie om geschrapt te worden. Dat zijn bijvoorbeeld excursies en rondleidingen met de boswachter.
Zie ook: Recreatieve doelstelling doet stapje terug in nieuw ondernemingsplan Staatsbosbeheer (januari 2026)
De sluiting betreft de Buitencentra in De Pelen, Almeerderhout, Oostvaardersplassen, Schoorlse Duinen, Sallandse Heuvelrug, Drents-Friese Wold en bij het Boomkroonpad op de Hondsrug. Buitencentrum Almeerderhout sluit al op 26 juli 2026, omdat hier nog maar erg weinig bezoekers komen sinds de horeca vertrokken is.
Meer ruimte voor ondernemerschap
Het wegvallen van de Buitencentra, en wellicht ook andere voorzieningen, betekent ook voor campings en vakantieparken in de regio dat het recreatief aanbod verschraald. Opvallend is dat Staatsbosbeheer al langer inzet op samenwerking met ondernemers. Op de eigen recreatiepagina benadrukt de organisatie dat recreatieve voorzieningen steeds vaker in co-creatie met ondernemers, maatschappelijke organisaties en omwonenden worden ontwikkeld. Door afnemende overheidsfinanciering wordt maatwerk noodzakelijk en kiest Staatsbosbeheer nadrukkelijk voor kwaliteit boven kwantiteit.
Staatsbosbeheer geeft aan dat de invulling van gebouwen per locatie opnieuw worden bekeken. Daarbij blijft de organisatie samenwerken met commerciële exploitanten om bezoekers voorzieningen zoals horeca, vergaderruimten en andere gastvrijheidsfuncties te kunnen blijven aanbieden. De publieksinformatie verdwijnt bovendien niet, maar wordt anders georganiseerd, met meer digitale ondersteuning en samenwerking in het gebied.
Woordvoerder Marcel van Dun doet een open oproep naar initiatiefnemers: “Geïnteresseerden kunnen zich melden. Per Buitencentrum gaan we inventariseren wat de mogelijkheden zijn. Verkoop hoort daar ook bij. Als een kopende partij dan een door vrijwilligers bemand infopunt wil, valt daar ongetwijfeld over te praten, maar als het besluit zo blijft zoals het nu is, zijn er vanaf 1-1-2027 geen betaalde krachten meer werkzaam in de Buitencentra.”
Meer informatie: 5 vragen over de buitencentra op website Staatsbosbeheer
Staatsbosbeheer is de grootste beheerder van (natuurlijke) recreatiegebieden in Nederland. Als we zien dat de zeven centra worden beheerd door 23 betaalde medewerkers en daar op jaarbasis 1,3 miljoen bezoekers ontvangen, dan is dat een prestatie van formaat. De centra spelen ook een belangrijke rol in de zonering van bezoekers, waardoor juiste de kwetsbare natuurgebieden worden ontzien. Dat is ook in het belang van de natuur. Er liggen bij deze beslissing ook kansen voor ondernemers in horeca en recreatie. Het betreft immers locaties die een bezoekersstroom en doelgroep hebben opgebouwd en waar de infrastructuur (o.a. parkeervoorzieningen) in een natuurlijke inbedding al aanwezig zijn.
Voor ondernemers die actief zijn rondom nationale parken en natuurgebieden kan deze ontwikkeling meer zijn dan een bezuinigingsmaatregel. Zij kan het begin vormen van een nieuw samenwerkingsmodel, waarin natuurbeheer en recreatief ondernemerschap nog sterker met elkaar worden verbonden. Een mooi voorbeeld van zo’n pps constructie is de horeca en natuurspeeltuin bij Nieuw Wulven (natuurgebied SBB)
duiding Pretwerk.nl