België werkt aan een digitaal wegenvignet dat vanaf 1 mei 2027 moet gelden op gewest- en snelwegen. Een meerderheid van een ANWB-ledenpanel is kritisch op het plan. Voor Belgische attracties is vooral de mogelijke invloed op grensoverschrijdend dagbezoek relevant. De Koepel van Attracties & Musea hoort vergelijkbare zorgen in Noord-Frankrijk.
Het Belgische wegenvignet is vooral een mobiliteitsmaatregel, maar kan ook gevolgen krijgen voor toeristische en recreatieve bedrijven die veel bezoekers uit het buitenland ontvangen.
Volgens de huidige plannen wordt het vignet vanaf 1 mei 2027 verplicht voor auto’s, bestelwagens en campers tot en met 3,5 ton die gebruikmaken van Belgische gewest- en snelwegen. Het systeem wordt digitaal en gekoppeld aan de nummerplaat.
De praktische uitwerking is nog niet volledig definitief. De Vlaamse overheid vermeldt dat de informatie onder voorbehoud staat van definitieve goedkeuring door het Vlaams Parlement. Ook in Wallonië doorlopen de teksten nog het wetgevende proces.
ANWB-leden vooral kritisch op principe en prijs
De ANWB peilde in juli 2026 751 leden uit het eigen ledenpanel. Een meerderheid is tegen het voornemen om tol in te voeren.
De bezwaren gaan niet alleen over de prijs. Respondenten vinden dat grensoverschrijdend verkeer tussen buurlanden zo veel mogelijk zonder financiële of administratieve drempels moet kunnen plaatsvinden. Ook willen veel ondervraagden eerst verbeteringen aan het Belgische wegennet zien.
ANWB wijst erop dat nog onvoldoende duidelijk is vastgelegd in welke mate de opbrengsten rechtstreeks naar onderhoud en verbetering van de infrastructuur gaan.
Voor dagbezoek is vooral het korte vignet relevant
In de ANWB-reactie krijgt het maximale tarief van 125 euro voor een jaarvignet veel aandacht. Voor dagattracties zijn juist de kortlopende vignetten belangrijker.
Volgens de actuele Vlaamse overheidsinformatie kost een vignet voor een auto met euronorm 4 of hoger 9 euro voor één dag en 12 euro voor tien dagen. Voor oudere voertuigen liggen die bedragen op respectievelijk 11,25 en 15 euro. Voor emissievrije auto’s zijn de tarieven 8,10 en 10,80 euro.
Een gezin dat vanuit Nederland voor één dag naar een Belgische dierentuin, attractiepark of museum rijdt, krijgt daarmee mogelijk een extra reispost boven op entree, parkeren, horeca en brandstof.
Dat hoeft niet automatisch tot minder bezoek te leiden. Voor een dagtrip van enkele honderden euro’s kan 9 euro beperkt zijn. Bij prijsgevoelige bezoekers, herhaalbezoek of een korte rit net over de grens kan de extra drempel relatief zwaarder wegen.
Attractiesector volgt effect op grensbezoek
Walter Jonker legde het ANWB-signaal voor aan Bart Vermeulen, directeur van de Koepel van Attracties & Musea.
Vermeulen noemt het onderwerp relevant voor de lobby richting politiek en geeft aan dat dezelfde zorgen ook in Noord-Frankrijk worden gehoord.
Dezelfde verzuchtingen zijn te horen in Noord-Frankrijk.
Bart Vermeulen, directeur Koepel van Attracties & Musea
Tegelijkertijd is het beeld binnen de sector niet eenduidig. Volgens Vermeulen reageren leden in de Belgische grensstreek vooralsnog relatief gelaten.
De meesten denken dat ze er nauwelijks nadeel bij zullen ervaren… Hopelijk krijgen ze gelijk al vrees ik er toch wel voor.
Bart Vermeulen, directeur Koepel van Attracties & Musea
Die combinatie is interessant. Ondernemers verwachten kennelijk niet direct een grote terugval, terwijl brancheorganisaties wel rekening houden met mogelijke effecten op de internationale bereikbaarheid.
Vooral grensregio’s zijn gevoelig
Voor attracties in Vlaanderen en Wallonië die veel Nederlandse, Duitse of Franse bezoekers ontvangen, is de ontwikkeling vooral relevant bij korte bezoeken.
Een toerist die een week door België reist, kan de kosten over meerdere activiteiten en vakantiedagen verdelen. Voor een bezoeker die alleen voor één attractie de grens oversteekt, is het vignet een afzonderlijke kostenpost die direct aan het uitstapje wordt gekoppeld.
Ook abonnementhouders en frequente bezoekers kunnen anders gaan rekenen. Wie meerdere keren per jaar naar België rijdt, zal moeten afwegen of losse dag- of tiendaagse vignetten of een langer geldig vignet voordeliger zijn.
Voor attracties ligt er daarom ook een communicatievraag. Wanneer het systeem definitief wordt, zullen buitenlandse bezoekers vooraf helder willen weten welk vignet zij nodig hebben, waar het verkrijgbaar is en welke wegen onder de regeling vallen.
Effect zal pas in bezoekcijfers zichtbaar worden
Op dit moment is niet vast te stellen hoeveel Nederlandse of Franse bezoekers door het wegenvignet daadwerkelijk van een bezoek zullen afzien.
Daarvoor ontbreken nog praktijkcijfers. De invoering is bovendien nog niet definitief afgerond.
Voor Belgische attracties is het daarom verstandig om vanaf de invoering niet alleen de totale bezoekersaantallen te volgen, maar specifiek te kijken naar herkomst, dagbezoek uit grensregio’s, online conversie uit Nederland en Frankrijk en eventuele veranderingen bij abonnementhouders.
Dan wordt zichtbaar of het wegenvignet vooral een politiek discussiepunt blijft of daadwerkelijk effect heeft op het bezoekgedrag.
Meer informatie
Bronnen: ANWB Persdienst, 13 oktober 2026; reactie Bart Vermeulen, Koepel van Attracties & Musea; actuele informatie van de Vlaamse overheid over het wegenvignet, de beslissing van de Vlaamse regering en de Waalse regering. Beeld: Vincent Vanden bossche via Unsplash.